TTC - Ai có đi trên máy bay ATR tuyến bay Tam Kỳ - Sài Gòn, nhìn xuống dưới đất mới có thể hình dung được một phần tình hình hạn hán khốc liệt của miền Trung. Dưới cánh bay, nhìn về phía Tây, ta thấy những vệt vàng chạy dài uốn lượn theo đồi núi. Đó là những dòng sông cạn trơ đáy, khô kiệt của Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên.

Ở cuối những vệt vàng có những điểm xanh lóng lánh. Đó là các hồ thủy điện. Ta biết trong các thủy điện, turbine đang quay, đưa điện năng lên lưới. Còn điện năng ấy “Đi về đâu hỡi em, khi trong lòng không chút nắng...” thì chỉ có Trời và ông điện lực biết.

Điện năng ta đang xài gồm 3 nguồn: thủy điện, nhiệt điện, và điện mua của Trung Quốc. Bên Trung Quốc cũng đang hạn hán như ta, điện họ bán khi đủ khi thiếu. Ta chủ yếu dùng điện của mình. Muốn có nhiệt điện, điện lực phải kết hợp với dầu khí mua chất đốt. Muốn có thủy điện, phải mần nhà máy thủy điện lớn, nhỡ, vừa và nhỏ. Tinh thần hăng hái của thủy điện vừa và nhỏ diễn ra loạn xị ở miền Trung đến nỗi khiến cho sông khô hồ cạn. Thế nhưng, điện năng ơi, em về đâu?

Ủy ban Thường vụ Quốc hội ta đưa vấn đề thiếu điện và ngành điện lực cắt điện vô tội vạ ra thảo luận. Từ cuộc thảo luận, ta thấy rõ một chuyện... cấm cười là phải chăng do ông điện lực độc quyền sản xuất và phân phối điện, mà ông có quyền cắt búa xua, gây khó khăn cho Nhà nước, doanh nghiệp, và nhân dân? Ai là người đứng ra chịu trách nhiệm đền bù những thiệt hại bạc tỉ cho doanh nghiệp khi họ bị cắt điện?

Trả lời các câu hỏi này, ông Nguyễn Nam Hải - Thứ trưởng Bộ Công Thương - mà rằng cắt điện luân phiên là khó khăn nhất thời. Bộ quản lý Tập đoàn Điện lực là quản lý về Nhà nước. Ông mong là có cơ chế nào đó khác hơn, giúp Bộ có thể quản lý trực tiếp hơn nữa để đảm bảo cung cấp điện đủ và kịp thời. Cũng theo ông, Trời đã có mưa, nước về các hồ khá hơn, bảo đảm mỗi ngày cung cấp được 280 triệu kilô- watt giờ.

Nghe đại diện Bộ nói, lòng dân cũng thấy xót xa, mong được chia sẻ tâm trạng với Bộ. Tỉnh Quảng Nam là tỉnh có nhiều thủy điện nhất nước, vẫn bị cắt 50%. Thành phố Tam Kỳ nhỏ nhắn và tươi đẹp, cứ một nửa sáng thì một nửa tối thui lui. Tuần mô cũng rứa, tháng mô cũng vậy, khiến cho nhân dân riết rồi thành quen. Quen đến nỗi ông nhà điện quên cắt điện là bà con lấy làm lạ, hỏi nhau “Ủa, răng lạ rứa tề? Hôm qua có điện thì hôm nay phải cắt điện mới hợp thời trang chớ hỉ?”.

Điều mà chúng ta lấy làm lạ nhất là không hiểu sao ngành điện cứ kêu gọi tiết kiệm chung chung, mà không khuyến khích nhân dân tự lắp đặt hệ thống pin mặt trời và điện gió để giảm tiêu thụ điện năng từ lưới điện quốc gia. Nước ta là nước nhiệt đới, ánh sáng mặt trời không thiếu. Nước ta ở vào khu vực có chế độ gió mùa, gió không thiếu. Vì sao không cố vấn cho dân làm thêm các hệ thống này để có điện sạch mà xài? Trong khi đó, những món tào lao như điện kế điện tử lại cứ ép dân dùng đến nỗi tầy huầy ra.

Huớ bà con kính mến! Chúng ta cùng ra sức tiết kiệm điện, bà con hè! Đèn đường ban đêm, chỉ nên để một bên đủ sáng, trừ những con đường tai mắt mũi họng. Đèn dạ ban đêm chỉ nên để một ngọn. Các khách sạn, nhà hàng, điểm du lịch xin tắt bớt những đèn đóm không cần thiết. Nhà có một phòng khách nối thông phòng ăn, xin để một ngọn lấy ánh sáng ăn cơm. Đừng đút cơm vào lỗ mũi là tốt rồi. Tivi, quạt trần, đầu máy dùng xong là tắt. Chúng ta cùng mua đồ dùng điện ít tốn điện năng xài chơi.

Hỡi bác điện lực thân mến! Tui biết bác cũng khổ như bà con tui. Tui đề nghị bác có cắt thì cắt ban ngày, dành nguồn điện ưu tiên cho xí nghiệp, nhà thương, trường học. 6 giờ chiều, bác ráng cho có điện lại, bác hỉ? Theo sự nghiên cứu của tui, ở những xóm lao động có đường xe lửa đi qua, mong bác đừng cắt điện giấc khuya, từ giờ Tí sang giờ Dần. Bác hình dung coi: 1 giờ khuya, xe lửa đi qua, huýt còi. Theo quán tính, dân họ thức giấc. Trời nóng, lại bị cắt điện, họ ngủ không được mà thức cũng không cam. Vậy là họ “giải trí lành mạnh”. Không bao cao su, quên uống thuốc ngừa thì hậu quả nghiêm trọng xảy ra là do điện lực hỗ trợ đấy nhá!

ĐỒ BÌ(tuổi trẻ)

Đọc bài trên tuổi trẻ:

http://chuyentrang.tuoitre.vn/TTC/Index.aspx?ArticleID=379217&ChannelID=103